Mińsk

Mińsk jest miastem o wyjątkowo burzliwej historii. Od 1047 roku, kiedy to pojawia się o nim pierwsza wzmianka, wielokrotnie przechodził z rąk do rąk. Znajdował się tym samym pod panowaniem różnych władców i mocarstw, co nie pozostało obojętne dla jego kultury, tradycji i historii.

Początkowo miasto było stolicą księstwa, ale już w połowie XIII stulecia zostało lennem litewskim. Kilkadziesiąt lat później weszło w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1413 roku awansowało do rangi stolicy województwa mińskiego, zaś prawa miejskie nadano Mińskowi w 1499 roku. Kolejne lata nie były udane dla tego miasta: najpierw zostało zniszczone i zrabowane przez Tatarów z Krymu, a następnie strawił je pożar. Dwadzieścia dwa lata po tym wydarzeniu (w 1569 roku) Mińsk znalazł się w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Niestety, XVII i XVIII wiek nie spowodowały rozwoju miasta i wzrostu jego znaczenia na arenie krajowej. Wręcz przeciwnie. Już w 1655 roku zostało ono zajęte przez wojska moskiewskie, zaś w 1708 car Piotr I nakazał spalenie całej miejscowości. Po odbudowie miasto było ponownie okupowane przez armię rosyjską.

Kiedy doszło do II rozbioru Rzeczpospolitej, Mińsk znalazł się we władaniu cesarstwa rosyjskiego. W 1918 roku zajęły go wojska niemieckie, a później odbiły wojska polskie. W końcu miasto trafiło na stałe do Związku Radzieckiego. Nie przyniosło to jednak zasłużonego spokoju – w latach 30. i 40. XX wieku dochodziło do czystek, masowych mordów i rozstrzeliwań. Konsekwencją działań wojennych na tym terenie było zajęcie przez Mińsk trzeciego miejsca w niechlubnym rankingu najbardziej zniszczonych miast w czasie II wojny światowej.

Obecnie Mińsk jest stolicą Republiki Białorusi. W 2009 roku zamieszkiwało go 1,820 mln osób. Część z nich pracuje w licznych zakładach produkujących samochody, motocykle, części motoryzacyjne, obrabiarki i maszyny. Poza tym Mińsk jest znanym centrum przemysłu włókienniczego, drzewno – papierniczego, elektrotechnicznego, chemicznego oraz spożywczego.

Warto podkreślić, że stolica Białorusi zamieszkiwana jest przez dużą ilość Polaków, którzy nie tylko tu mieszkają i pracują, ale są również związani z tym miastem poprzez wiele polskich oraz polsko – białoruskich zabytków. Jednym z nich jest Cmentarz Kalwaryjski, nazywany też Polskim lub Kalwarią. Pochodzi on z XVII wieku, zaś jego brama datowana jest na 1830 rok. Jest to nekropolia rzymskokatolicka, na której najstarszy nagrobek pochodzi z 1808 roku. W 1967 roku cmentarz zamknięto dla nowych pochówków. Zwiedzając Mińsk z całą pewnością warto tu zajrzeć, gdyż na Cmentarzu Kalwaryjskim pochowano takie znakomitości, jak chociażby Jana Damela (uznany malarz i grafik).

Na uwagę zasługuje również Synagoga Chóralna, która powstała w 1906 roku. Początkowo była tu synagoga, ale w dość krótkim czasie od jej otwarcia przemieniono ją w klub robotniczy. Następnie mieścił się u Teatr Żydowski, który obecnie został zastąpiony przez Rosyjski Teatr Dramatyczny. Niestety, w latach 50. XX wieku doszło do przebudowy synagogi, konsekwencją czego była utrata przez nią mauretańskiej fasady na rzecz sześciokolumnowego portyku.

Będąc w Mińsku warto też zwiedzić liczne tutejsze świątynie. Spacer można rozpocząć od XVII – wiecznej archikatedry katolickiej pw. Najświętszej Maryi Panny. Związana jest z nią niecodzienna historia: otóż w 1951 roku świątynia została przebudowana i przystosowana do potrzeb towarzystwa sportowego Spartak. Co ciekawe, nie przeszkodziło to władzom Mińska w dopisaniu katedry do listy dziedzictwa narodowego Białorusi... Obecnie budowla pełni swoją pierwotną rolę – w 1997 roku doszło do jej ponownego poświęcenia.

Innym ciekawym obiektem, który nie spełnia swojej religijnej funkcji jest Synagoga Kitajewska. Wzniesiono ją w XIX wieku na terenie Troickiego Przedmieścia. W owym czasie zabezpieczała potrzeby religijne okolicznych mieszkańców. Zmieniło się to w latach 70., kiedy synagoga została przebudowana i przystosowana do pełnienia roli Muzeum Natury.