Wilno

Wilno należy do miast, w których zachowało się mnóstwo pamiątek po czasach świetności Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Obecnie jest ono wielokulturową i wieloetniczną stolicą Litwy.

Miasto znajduje się we wschodniej części kraju, pomiędzy Wyżyną Miednicką a Wzniesieniem Auksztockim. Dominuje tu klimat umiarkowany, charakteryzujący się wpływami kontynentalnymi. Tym samym odznacza się dużą zmiennością aury: w styczniu temperatura dochodzi tu średnio do –5.3 st. C, zaś w lipcu do 18 st. C. Śnieg zalega tu mniej więcej przez 1/3 roku (nieco ponad 100 dni).

Z powstaniem miasta związana jest legenda, jakoby to księciu Giedyminowi przyśnił się wilk. Stary wróżbita Lizdejko wyjaśnił, iż sen ten oznacza konieczność założenia grodu w miejscu postoju księcia. Jednocześnie jest to przepowiednia dotycząca przyszłej wielkości miasta oraz tego, iż zostanie ono stolicą państwa i będzie znane na całym świecie.

Tak czy inaczej pierwsze wzmianki o Wilnie jako warownym grodzie pochodzą z XII wieku. Przyjmuje się jednak, że na tym terenie już w VI – VII stuleciu istniała osada handlowa, jej rozwój nastąpił dopiero w momencie budowy Zamku Górnego na Górze Zamkowej. Kolejnym etapem przyspieszającym rozwój miasta było przeniesienie siedziby książęcej z Trok do Wilna. Kolejnego impulsu do rozbudowy dostarczyła unia polsko – litewska oraz ustanowienie siedziby biskupstwa w tej miejscowości. Warto podkreślić, że w 1387 roku Władysław Jagiełło nadał Wilnu prawa miejskie, co z kolei oznaczało liczne przywileje. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć wolne wybory do władz miejskich oraz powstawanie cechów. Dzieło Jagiellonów kontynuował jeszcze Stefan Batory (założyciel m.in. Akademii Wileńskiej i Trybunału Litewskiego), ale kolejne lata były dla miasta znacznie mniej łaskawe. Szczególnie ciężki był XVII i XVIII wiek, kiedy to Wilno było trawione pożarami, epidemiami oraz najazdami Rosjan i Szwedów. W wyniku III rozbioru Polski, miasto przypadło w udziale Moskwie. Później przeszło we władanie Niemców, Polaków, Rosjan i Litwinów. Po II wojnie światowej weszło w skład Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, aby ostatecznie w 1991 roku zostać stolicą niepodległej Republiki Litewskiej. Jednocześnie jest to bardzo silny ośrodek polskości. To właśnie na tutejszych cmentarzach spoczywają szczątki znanych Polaków. Doskonałym tego przykładem jest nekropolia na Rossie, gdzie znajduje się grób matki Józefa Piłsudskiego oraz jego serce.

Z innych ciekawych pod względem historycznym miejsc warto wymienić Basztę Giedymina. Jest to najstarszy zabytek Wilna, gdyż pochodzi z przełomu XIV/XV wieku. To jedyna pamiątka po Zamku Górnym. U jego podnóża znajdował się również Zamek Dolny, który został przekształcony w renesansową rezydencję przez Zygmunta II Augusta. Niestety, zarówno po jednej, jak i po drugiej budowli nic nie zostało. Jedyną pamiątką jest wspomniana już Baszta Giedymina.

Cechą charakterystyczną dla nadrzecznego krajobrazu Wilenki są także trzy białe krzyże. Zlokalizowano je – jak sama nazwa wskazuje – na Górze Trzykrzyskiej.

Wileńskie Stare Miasto jest jednym z najbardziej obleganych miejsc. Nie ma w tym nic dziwnego, gdyż to właśnie tu znajduje się m.in. kompleks zabudowań uniwersyteckich z charakterystycznymi dwunastoma dziedzińcami. Uwagę turystów przyciąga również Obserwatorium Astronomiczne powstałe w latach 1782 – 1788 oraz klasycystyczny ratusz znajdujący się przy ul. Wielkiej. Duże zainteresowanie wzbudzają także pałace magnackie należące do rodu Tyszkiewiczów, Radziwiłłów, Chodkiewiczów, Paców i Ogińskich.