Muszyna

Muszyna to niewielkie miasto uzdrowiskowe, którego największym bogactwem są liczne odwierty i rozlewnie wód mineralnych. Dodatkowo położenie w dolinie rzeki Poprad sprawia, że miejscowość jest chętnie odwiedzana przez kuracjuszy i turystów spragnionych spokoju i pięknych widoków. W końcu gdzie indziej mogliby oni wypocząć i dojść do zdrowia, jak nie w mieście leżącym obok Popradzkiego Parku Krajobrazowego?

Rozwój Muszyny jest ściśle związany z jej lokalizacją obok granicy polsko – słowackiej. To właśnie tędy przebiegał szlak handlowy (tzw. węgierski). Nic więc dziwnego, że pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą już z 1209 roku. Prawa miejskie zostały przyznane 131 lat później.

Historycy przypuszczają, że nazwa miejscowości wiąże się z potokami przepływającymi w pobliżu miasta. Mają one duży wpływ na tworzącą się wilgoć, która następnie sprawia, że okolice rzek i znajdujące się w ich pobliżu kamienie pokryte są mchem. Stąd też najprawdopodobniej wywodzi się nazwa miejscowości, aczkolwiek część badaczy jest przekonana, że wiąże się to z przydomkiem biskupa krakowskiego Jana Muskaty. Tak czy inaczej, lata 20. XX wieku przyniosły istotne zmiany w statusie miejscowości. Ówczesny burmistrz Antoni Jurczak wraz z lekarzem Sewerynem Mściwujewskim doprowadzili do tego, że Muszyna została uzdrowiskiem. W 1930 roku przyjęto ją nawet do Związku Uzdrowisk Polskich. Dwa lata później dokonano pierwszych odwiertów. W ich wyniku pojawiły się dwa źródła z wodami mineralnymi. Nazwano je imieniem burmistrza Jurczaka – Antoni, oraz imieniem żony doktora – Wanda. Niestety, wybuch II wojny światowej spowodował ogromne zniszczenia w uzdrowisku. Działalność leczniczo – sanatoryjna została podjęta dopiero w 1958 roku. Obecnie znajdują tu schronienie osoby, które mają problemy z układem oddechowym i pokarmowym. Najlepsze efekty przynosi leczenie przewlekłego lub spastycznego nieżytu oskrzeli, rozedmy płuc, zwłóknienia płuc bez objawów serca płucnego, pylicy płuc, choroby przełyku, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, przewlekłego nadkwaśnego nieżytu żołądka, choroby dróg żółciowych, zaburzenia czynnościowe pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Pobyt w Muszynie polecany jest również osobom, u których chce się wcześniej wyeliminować czynniki ryzyka miażdżycy i choroby nowotworowej poprzez uzupełnianie w organizmie tzw. pierwiastków życia. Wśród wskazań znajdują się również tytoniowe choroby układu oddechowego, zatrucia metalami ciężkimi, nerwice, alergie, osteoporoza i próchnica.

Na wymienione powyżej schorzenia pozytywny wpływ mają przede wszystkim wody mineralne z kilkoma istotnymi biopierwiastkami. Wśród nich najważniejszy jest magnez, wapń, sód, potas, żelazo, selen i lit.

Oczywiście, Muszyna to nie tylko miejscowość uzdrowiskowa, ale i typowo turystyczna. Jednym z jej największych walorów są ruiny zamku starostów "Państwa Muszyńskiego" z XIV wieku. Powstał on jako warownia obronna oraz komora celna dla ludzi przebywających tutejszym szlakiem handlowym. Pod koniec XV wieku zamek został odbudowany przez Węgrów w stylu renesansowym. Stracił jednak swoje znaczenie, co spowodowało jego postępujące podupadanie. Do największej degradacji doszło podczas zaborów. Zamek nigdy już nie odzyskał dawnej świetności; obecnie można podziwiać jedynie jego ruiny znajdujące się na wysokości ok. 527 m n.p.m.

Ciekawym obiektem jest także Zajazd, w którym w XIX stuleciu mieściła się karczma, a który współcześnie pełni rolę muzeum regionalnego. Cechą charakterystyczną tego budynku jest sklepienie żagielkowe oraz system ogrzewania przewodami znajdującymi się w murach zewnętrznych.

Warto też zajrzeć do dworu starostów z przełomu XVIII i XIX wieku, kordegardy czy barokowego kościoła obronnego pw. św. Józefa. Znajdują się w nim gotyckie rzeźby.

Będąc w Muszynie warto wziąć udział w tutejszych imprezach. Do cyklicznych zaliczają się: Festyn Nad Popradem, Noc Świętojańska nad Popradem, Święto Wód Mineralnych oraz Jesień Popradzka.

Dużym powodzeniem cieszą się również inne atrakcje turystyczne. Wystarczy wspomnieć m.in. o szlakach turystycznych. W pobliżu tej miejscowości przebiegają dwa szlaki. Jeden wiedzie następującą trasą: Muszyna – Złockie – Jaworzyna Krynicka – Krynica-Zdrój – Huzary – Mochnaczka Niżna – Lackowa – Wysowa-Zdrój; natomiast drugi prowadzi przez: Muszynkę – Rezerwat przyrody Okopy Konfederackie – Wojkowa – Muszyna – Szczawnik – Pusta Wielka – Żegiestów. Z kolei cykliści mogą pokonać trasę rowerową zwaną "Turystyczną Pętlą Muszyńską".