Na zachodnim brzegu Tybru znajdziemy watykańskie państwo – miasto, widoczne spomiędzy biednej robotniczej dzielnicy Zatybrze, z czynszowymi kamienicami. Nad nimi wznosi się wspaniała kopuła Bazyliki św. Piotra, stojącej w samym sercu Watykanu. Siła tego maleńkiego państwa nie leży zapewne w jego terytorialnej wielkości. Przez stulecia, bowiem Watykan stanowił samo centrum zachodniego świata. Jego ogromne znaczenie symboliczne, religijne i polityczne stawia go na równi z największymi potęgami tego świata.
Obszar 40 ha sprawia, że jest to najmniejsze niezawisłe państwo świata. Od wieków watykańscy odźwierni zamykają na noc bramy państwa i otwierają je dopiero na dźwięk rozlegających się dzwonów. Ten niezwykły kraj można przejść spacerowym krokiem w przeciągu pół godziny. W czasach cesarstwa Rzym siego dolna część państwa Watykańskiego była niedostępnym bagniskiem zamieszkiwanym jedynie przez węże. W I w. n. e. Cesarzowa Agrypina osuszyła te tereny zakładając tam wspaniałe ogrody. Na obecnym Placu św. Piotra regularnie odbywały się wyścigi rydwanów konnych i egzekucje za panowania Nerona. W tym miejscy w 64 r. n. e. ukrzyżowano tu Apostoła Św. Piotra. Traktaty luterańskie Mussoliniego i Papieża Piusa XI ustanowiły obecne granice państwa Watykańskiego. Kształt Watykanu zbliżony jest do trapezu, a całość otoczona średniowiecznymi murami, z wyjątkiem wylotu na Plac św. Piotra, tu wyznaczona jest granica pomiędzy Rzymem i resztą Włoch. Z sześciu wejść do Watykanu tylko trzy są ogólnodostępne: Plac, Arco della Campane i brama do Muzeów Watykańskich. Poza wspaniałymi pałacami i biurami na terenie Watykanu znajduje się równie ,ż więzienie i supermarket oraz drukarnia, z której codziennie wychodzi czasopismo "L`Osservatore Romano". Watykan to znacznie więcej niż gigantyczne muzeum.
Plac św. Piotra otoczony jest niezwykła kolumnadą autorstwa Berniniego. Dla niektórych jest to symbol otwartych ramion Matki Kościoła, a dla innych jej silny uścisk. Po traktacie loteranskim powstała Via dalla Conciliazione zmieniająca układ przestrzenny placu. Bazylika św. Piotra- nie ma w dziejach świątyni, która odegrałaby tak ogromną rolę lub przewyższała ją pod względem architektonicznym. Kolejni Papieże pragnęli, aby świątynia ta symbolizowała nie tylko duchową, ale i świecką potęgę. Nie ma chyba znanego architekta barokowego czy renesansowego, aby w nią nie włożył własnych trzech groszy. W V wieku podjęto już pierwsze próby przebudowy IV wiecznej kopuły bazyliki, ale jej kolejne próby rozpoczęto za rządów Juliusza II. Wnętrze bazyliki jest tak obszerne, że może pomieścić nawet 60 tys. wiernych. Wokoło podstawy kopuły widnieją słowa Jezusa "Ty jesteś Piotr, czyli skała, a na tej skale zbuduje mój Kościół i Tobie dam klucze do Królestwa Niebieskiego".
Na końcu nawy stoi posąg św. Piotra z XIII wieku, ze stopą wytartą od pocałunków odwiedzających bazylikę pielgrzymów. Nad ołtarzem głównym wznosi się wspaniały baldachim twórczości Berniniego.
Z kopuły Bazyliki roztacza się niezapomniany widok na Wieczne Miasto. Jednak największa rzesza pielgrzymów podąża do krypt watykańskich, aby złożyć swoje modlitwy przy grobie Papieża Jana Pawła II.
Warto również będąc w tym ciekawym państewku odwiedzić wspaniałe Muzea Watykańskie. Na Musei e Galerie del Vatikano warto poświecić nie tylko chwile ale cal swoje życie. Ci którzy mogą jednak tylko kilka godzin powinni odwiedzić Museo Pio-Clementino z papieską kolekcją starożytnych dzieł sztuki. Zbiór wspaniałych obrazów znaleźć można w Watykańskiej Pianakotece. Jednak szczytowym arcydziełem ściennego malarstwa nie tylko na skale Watykanu czy Rzymu ale całego świata jest słynna Kaplica Sykstyńska. Jej ściany pokrywają dzieła Botticellego, Pinturicchia i Ghirlandaiada. Najwspanialszym jej dziełem jest jednak plafon wykonany w latach 1508-1512, przez Michała Anioła. Żadna reprodukcja nie jest w stanie oddać tego dramatyzmu i wielości barw oraz architektury słynnej kaplicy.
Południowo - wschodni kraniec Watykanu stanowi dzielnica będąca sercem średniowiecznego Zatybrza. Współcześnie pełno tu modnych i niedrogich restauracji, sklepów i winiarni.